Odporność dziecka zaczyna się w jelitach – co warto wiedzieć o mikrobiocie i immunobiotykach?
Spis treści
Immunobiotyki to wybrane szczepy probiotyczne, które mogą wspierać odporność dziecka poprzez wpływ na mikrobiotę jelitową. Badania sugerują, że mogą zmniejszać częstość i nasilenie infekcji oraz łagodzić ich przebieg. Mogą być stosowane zarówno profilaktycznie, jak i w trakcie infekcji – jako uzupełnienie standardowego postępowania.
Czym są immunobiotyki i czym różnią się od klasycznych probiotyków?
Immunobiotyki to wybrane szczepy bakterii probiotycznych, które – poza wpływem na mikrobiotę jelitową – mogą modulować funkcjonowanie układu odpornościowego. Badania naukowe sugerują, że niektóre z nich mogą zmniejszać częstość infekcji oraz łagodzić ich przebieg, wspierając naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Czy każdy probiotyk ma takie samo działanie?
Aby bakteria mogła być nazwana probiotykiem, musi wywierać korzystny wpływ na organizm gospodarza, potwierdzony w badaniach naukowych dla konkretnego szczepu. Rezydując w jelitach, probiotyk wpływa pozytywnie na ich funkcjonowanie. Szczepy probiotyczne różnią się jednak między sobą profilem działania. Są probiotyki, które mogą mieć korzystny wpływ na przebieg infekcji, inne większą korzyść przyniosą np. w przebiegu alergii, a jeszcze inne przy częstych zakażeniach układu moczowego. Nie każdy probiotyk będzie miał więc takie samo działanie.
Jak immunobiotyki wpływają na odporność dziecka?
Układ odpornościowy dziecka jest ściśle powiązany z jelitami. Poznajemy coraz więcej mechanizmów, w jakich immunobiotyki wpływają na działanie i sprawność naszego układu odpornościowego.
Mogą one m.in.:
- modulować aktywność wybranych komórek układu odpornościowego,
- wpływać na ich dojrzewanie i różnicowanie,
- ograniczać lokalną reakcję zapalną,
- modyfikować wydzielanie mediatorów odpowiedzi zapalnej, takich jak cytokiny oraz przeciwciała.
Kolejne mechanizmy będą zapewne opisywane w najbliższej przyszłości, w miarę postępu badań naukowych. Dzięki temu organizm dziecka może szybciej i skuteczniej reagować na kontakt z drobnoustrojami.
Czy immunobiotyki mogą wspierać odporność także poza jelitami?
Coraz więcej danych naukowych wskazuje, że doustnie podawane immunobiotyki mogą oddziaływać na odporność także poza przewodem pokarmowym, m.in. poprzez tzw. oś jelito–płuca. Wpływać mogą na przebieg infekcji dróg oddechowych wywoływanych zarówno przez wirusy, np. wirus grypy, jak i bakterie.
Jak immunobiotyki mogą wpływać na infekcje dróg oddechowych?
Badania wskazują, że u osób przyjmujących immunobiotyki infekcje dróg oddechowych mogą występować rzadziej i mieć krótszy czas trwania. Sugerowane jest, że u części pacjentów mogą mieć też wpływ na rzadsze występowanie gorączki i konieczności wdrożenia antybiotykoterapii. Dzięki tym mechanizmom immunobiotyki mogą stanowić uzupełnienie standardowego postępowania w infekcjach.

Jak immunobiotyk wpływa na infekcje przewodu pokarmowego?
Przewód pokarmowy jest najbardziej oczywistym miejscem działania probiotyków podawanych doustnie. Przy ich stosowaniu zaobserwowano między innymi zmniejszenie częstości występowania, a także skrócenie czasu trwania i nasilenia biegunki spowodowanej przez rotawirusy.
Czy immunobiotyki można stosować profilaktycznie, czy tylko w trakcie infekcji?
Korzyść można odnieść zarówno przy stosowaniu immunobiotyków w profilaktyce, jak i w czasie trwania infekcji. Wiemy obecnie, że stosowanie ich u zdrowych dzieci może wpłynąć na zmniejszenie częstości infekcji. Podawane w trakcie choroby, mogą przyczynić się do złagodzenia jej przebiegu i zmniejszenia ilości niektórych powikłań. Immunobiotyki mogą być rozważane jako wsparcie standardowo stosowanego leczenia.
Czy można łączyć immunobiotyk z innymi „preparatami na odporność”, np. z witaminą D3?
Podawanie immunobiotyków razem z witaminą D3 jest jak najbardziej możliwe i wskazane. Ich suplementacja nie koliduje ze sobą w żaden sposób, a oddziałują one na organizm w innych mechanizmach. Ponadto suplementacja witaminy D3 u dzieci w naszych szerokościach geograficznych jest zalecana stale, niezależnie od stosowania innych interwencji wspomagających odporność.
Jakie czynniki najczęściej zaburzają mikrobiotę jelitową u dzieci?
Niekorzystny wpływ na mikrobiotę jelitową zarówno u dzieci jak i dorosłych ma wiele czynników związanych z naszym stylem życia. Do najczęstszych należą stres, nieprawidłowa dieta – bogata w produkty przetworzone, przebyte antybiotykoterapie. Dlatego dbanie o mikrobiotę jelitową dziecka ma znaczenie nie tylko w trakcie choroby, ale także na co dzień.
- Villena J, Vizoso-Pinto MG and Kitazawa H (2016) Intestinal Innate Antiviral Immunity and Immunobiotics: Beneficial Effects against Rotavirus Infection. Front. Immunol. 7:563. doi: 10.3389/fimmu.2016.00563
- Villena J, Salva S, Núñez M, Corzo J, Tolaba R, Faedda J, et al. Probiotics for everyone! The novel immunobiotic Lactobacillus rhamnosus CRL1505 and the beginning of Social Probiotic Programs in Argentina. Int J Biotechnol Wellness Ind (2012) 1:189–98. doi:10.6000/1927-3037/2012.01.03.05
- Villena J, Kitazawa H. Editorial: Immunobiotics-Interactions of Beneficial Microbes with the Immune System. Front Immunol. 2017 Nov 17;8:1580. doi: 10.3389/fimmu.2017.01580. PMID: 29250061; PMCID: PMC5715392.
Powiązane artykuły:
Mikrobiota jelitowa dziecka – najczęstsze pytania i odpowiedzi >>
Probiotyki, prebiotyki i witamina B6 – czym są i jak wspierają odporność dziecka? >>
Jak działają immunobiotyki? Wpływ konkretnych szczepów bakterii na odporności dziecka. >>